طرح سیر مطالعاتی تفسير و حديث

 

 

طرح

سیر مطالعاتی تفسیر و حدیث

 

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

مقدمه؛

 

 

قال امیر المؤمنین علیه السلام:

جَعَلَهُ اللَّهُ رِيّاً لِعَطَشِ الْعُلَمَاءِ وَ رَبِيعاً لِقُلُوبِ الْفُقَهَاءِ وَ مَحَاجَّ لِطُرُقِ الصُّلَحَاءِ وَ دَوَاءً لَيْسَ بَعْدَهُ دَاءٌ وَ نُوراً لَيْسَ مَعَهُ ظُلْمَةٌ خداوند قرآن را وسيله­ی سيراب شدن تشنگى دانشمندان، و بهار دلهاى عالمان و راه گسترده و وسيع براى صالحان قرار داده است. قرآن دارويى است كه با آن بيمارى وجود ندارد و نورى است كه با آن تاريكى يافت نمى‏شود.

 نهج البلاغه، خطبه 198

قال الصادق علیه السلام:

اِعرِفُوا مَنازِلَ النَّاسِ عَلی قَدرِ رِوایَتِهِم عَنَّا

اصول کافی ج 1 ص 70 ح 136

 

تفسیر و حدیث، از دانش­های بنیادین حوزه به شمار می­روند؛ در علت غایی تأسیس حوزه­ها می­گنجند، از دیرینه­ترین دانش­های حوزوی محسوب می­گردند و ریشه­ی معارف و دانش­های دیگر به حساب می­آیند.

علماء و بزرگان، هر کدام به نوبه­ی خود اهتمام خویش را نسبت به این دو گوهر گرانبها اظهار داشته و در اعتلای فرهنگ ثقلین همت و تلاش نموده­اند؛ با عنایت به اهمیت سخنان علمای بزرگ شیعه در این راستا، به چند نمونه اشاره می­شود: 

 

الف) امام خمينى‏قدس سره مى‏فرمايد:

 «و اين‏جانب از روى جدّ و نه تعارف معمولى مى‏گويم كه از عمر به باد رفته خود تأسف دارم. شما اى فرزندان برومند اسلام! حوزه‏ها و دانشگاه‏ها را به شئونات قرآن و ابعاد بسيار مختلف آن توجه دهيد. تدريس قرآن را در هر رشته‏اى محطّ نظر و مقصد اعلا  قرار دهيد. مبادا خداى ناخواسته در آخر عمر كه ضعف و پيرى بر شما هجوم آورد، از كرده‏ها پشيمان و تأسّف بر ايّام جوانى بخوريد، همچون نويسنده».

صحیفه امام، ج 20 ص 93

ب) « به نظر می­رسد قضاوتی که دانشمندان درباره رفتار امت اسلام کرده­اند قضاوت درستی باشد. آنها گفته­اند: اهل سنت، کتاب را گرفتند و عترت را رها کردند و سرانجام کارشان به آنجا رسید که کتاب هم از دستشان رفت؛ و شیعه، عترت را گرفتند و کتاب را رها کردند و سرانجام کارشان به اینجا رسید که عترت هم از دستشان رفت ... . اگر درباره­ی علوم اسلامی دقت به خرج دهی می­بینی که طوری تنظیم شده است که پیداست گویی هیچ احتیاجی به قرآن ندارد! حتی ممکن است یک محصل، همه­ی آن علوم را فرا گیرد ... و قهرمان این علوم نیز گردد و حتی به پایه­ی اجتهاد هم برسد، ولی قرآن را آن طور که باید نتواند قرائت کند. »

ترجمه­ی تفسیر المیزان، ج 5، ص 450، ذیل آیه 15 و 16 مائده.

 

ج) فيض كاشانى‏ قدس سره در رساله انصاف مى‏فرمايد:

 «من مدّت‏ها در مطالعه مجادلات متكلّمين فرو رفتم و كوشش‏ها كردم، ولى همان بحث‏ها ابزار جهل من بود. مدت‏ها در راه فلسفه به تعلّم و تفهّم پرداختم و بلندپروازى‏هايى را در گفتارشان ديدم. مدّت‏ها در گفتگوى اين و آن بودم، كتاب‏ها و رساله‏ها نوشتم. گاهى ميان سخنان فلاسفه و متصوّفه و متكلّمين جمع‏بندى مى‏كردم و حرف‏ها را به هم پيوند مى‏دادم، (ولى همه را باور نداشتم)، امّا در هيچ يك از علوم، دوايى براى دردم و آبى براى عطشم نيافتم، بر خود ترسيدم و به سوى خدا فرار و انابه كردم تا خداوند مرا از طريق تعمّق در قرآن و حديث هدايتم كرد.»

 

د) ملاصدرا قدس سره در مقدمه تفسير سوره واقعه مى‏فرمايد:

 «بسيار به مطالعه كتب حكما پرداختم تا آنجا كه گمان كردم كسى هستم، ولى همين كه كمى بصيرتم باز شد خودم را از علوم واقعى خالى ديدم. در آخر عمر به فكر افتادم كه به سراغ تدبّر در قرآن و روايات محمّد و آل محمّدعليهم السلام بروم. من يقين كردم كه كارم بى‏اساس بوده است. زيرا در طول عمرم به جاى نور، در سايه ايستاده بودم. از غصّه جانم آتش گرفت و قلبم شعله كشيد تا رحمت الهى دستم را گرفت و مرا به اسرار قرآن آشنا كرد و شروع به تفسير و تدبّر در قرآن كردم، درِ خانه وحى را كوبيدم، در باز شد و پرده‏ها كنار رفت و ديدم فرشتگان به من مى‏گويند:  «سلام عليكم طبتم فادخلوها خالدين»

 

البته بدیهی است بنابر نظر بزرگان مراد ایشان از تعبیر به کار بی اساس، تحصیل فلسفه و حکمت نیست بلکه همانطور که از بیان مرحوم فیض کاشانی نیز مشخص خواهد شد مراد صرف وقت در مجادلات و کلام متفلسفین است و اینکه توقف در این علوم انسان را از تحصیل معارف قرآن و حدیث بازدارد و الا نفس تحصیل این علوم از مقدمات فهم قرآن میباشد.

 

هـ) آية اللّه وحيد خراسانى دامت بركاته در درس خارج حوزه در جمع طلّاب فرمودند:

 «آيا ما در علم اصول و تأمّل‏هاى كفايه بيشتر تعمّق كرده (و مى‏كنيم) يا در قرآن؟...» 

این تعبیر مکرر از ناحیه بزرگان نقل شده است که در حوزه شاهد افرادی هستیم که برای برخی علوم وقت زیادی را صرف می­نمایند و شاید علاوه بر تحصیل یک ماده درسی، رد آن و رد بر ردش را نیز بخوانند اما حتی از درک ظاهری عبارات قرآن هم عاجزند.

 

و) ... اگر كسى علمش علم قرآن باشد يعنى در قرآن زياد تدبّر كرده باشد، تفسير قرآن را كاملًا بداند، اين آدم چقدر در ميان ما احترام دارد؟ هيچ. اما اگر كسى كفايه آخوند ملّا كاظم خراسانى را بداند، يك شخص محترم و باشخصيتى شمرده مى‏شود. پس قرآن در ميان خود ما مهجور است، و در نتيجه همين اِعراض از قرآن است كه به اين بدبختى و نكبت گرفتار شده‏ايم. ما مشمول شكايت رسول خدا صلى الله عليه و آله هستيم كه به خدا شكايت مى‏كند: «يا رَبِّ انَّ قَوْمِى اتَّخَذوا هذَا الْقُرْ انَ مَهْجوراً».

مجموعه‏آثاراستادشهيدمطهرى    ج‏24 ص 533    قرآن و مهجوريت آن .....  

 

 

اهداف:

 

 

·         ترويج و تعميق فرهنگ غني قرآن و عترت و گسترش انس با قرآن و حدیث در حوزه. 

·         آشنائي با کليات، مباني و مسائل اصلي دانش تفسير و حدیث.

·         مقدمه سازی در جهت اصلاح علوم انسانی و تولید علوم بر اساس آموزه­های ثقلین.

 

 

 

 

 

توضیح  مختصر طرح:

 

مرکز قرآن و عترت حوزه­های علمیه، پس از انجام مطالعات، در ضمن جلساتی با نخبگان و کارشناسان قرآن و حدیث حوزه، طرح سیر مطالعاتی تفسیر و حدیث را تصویب و در سطح  طلاب علوم دینی سراسر کشور، برگزار می­نماید.

در قدم اول دوره­های مطالعاتی تفسیر و حدیث بر اساس تفسیر نور و منتخب میزان الحکمه  برگزار می­گردد.

اميد است دوره­های مطالعات منابع ديگر، از جمله تفسیر نمونه، اصول کافی و نهج البلاغه نیز در آینده، اعلام گردد.

شرکت کنندگان در این طرح، طبق برنامه زمانبندی شده، روزانه صفحات مشخص شده را به ترتیب، مطالعه نموده و خلاصه­برداری می­نمایند و هر سه ماه یکبار در آزمون، شرکت می­کنند.

 

مراحل اجرایی طرح:

 

ثبت نام:

 

علاقمندان به شرکت در طرح، می­توانند از با مراجعه به آدرس­های ذیل، اقدام به ثبت نام نمایند.

-          آدرس اینترنتی www.tahzib-howzeh.com 

-          مراجعه به واحدهای قرآن و عترت مدارس علمیه

-          مراجعه به مرکز قرآن و عترت حوزه­های علمیه

 

 

خرید کتاب:

 

در ابتدای برگزاری هر دوره از طرح سیر مطالعاتی، منابع مورد نظر، با تخفیف 40 تا 50 درصد، در اختیار اعضاء قرار می­گیرد.

خرید کتاب برای طلاب قم به صورت حضوری و نقدی، و جهت طلاب شهرستان، پس از واریز مبلغ مورد نظر به شماره حساب 1563034773 بانک تجارت به نام آقایان حسین خانی و عبداللهیان و ارسال فیش واریزی به مرکز قرآن و عترت، به آدرس ایشان ارسال خواهد شد. 

تفصیل برنامه­ی طرح سیر مطالعاتی، در زمان ثبت نام در اختیار شرکت کنندگان قرار می­گیرد.

 

مزایا:

 

-         عرضه­ی کتب با تخفیف 40 تا 50 درصد.

-         بهره­مندی از سفرهای زیارتی عمره، عتبات عالیات، سوریه و مشهد مقدس برای افرادی که با موفقیت دوره را به پایان می­رسانند.

-         اهداء جوایز به نفرات برتر آزمون هر فصل.

-         برگزاری اردوهای علمی، فرهنگی، زیارتی و سیاحتی.

-         برگزاری همایش­های علمی و ...

-         اعطای گواهینامه­ی پایان دوره.

 

 

جدول قیمت­ها:

 

 

نام کتاب

انتشارات

قیمت پشت جلد

قیمت با تخفیف

توضیحات

دوره­ی 10 جلدی تفسیر نور

تألیف استاد قرائتی

درس­هایی از قرآن

650/000

390/000

 

دوره­ی 2 جلدی منتخب میزان الحکمه

تألیف آیت ا.. محمدی ری شهری

دارالحدیث

180/000

118/000

 

 

 

 

ضوابط و قوانین آموزشی طرح:

 

 

1-       منبع مطالعاتی طرح، تفسیر نور و منتخب میزان الحکمه می­باشد.

2-       شرکت کننده در طرح، روزانه طبق برنامه­ی زمانبندی شده، صفحات مشخص شده را مطالعه می­نماید.

3-        پس از مطالعه هر بخش از تفسیر در روز، با توجه به مصحفی که جهت طرح مطالعاتی تدوین گشته است، قرآن آموز، موارد در نظر گرفته شده را در مصحف نوشته و در پایان ماه، به مدیر اجرایی طرح نشان می­دهد.

4-       در این طرح هر سال 300 روز کاری و زمان مطالعه و خلاصه نویسی مطالب، روزانه حدود 1 ساعت فرض شده است. لذا شرکت کننده باید در تمام ایام سال حتی در تابستان و ایام تبلیغ (به جز روزهای جمعه) به این امر اهتمام ورزد.

5-       4 جلد اول تفسیر نور روزانه به طور میانگین 8  الی 10 صفحه

6-       6 جلد بعدی تفسیر روزانه به طور میانگین 10 الی 15 صفحه

7-       منتخب میزان الحکمه، روزانه به طور میانگین 5 تا 6 صفحه

8-       نمره قبولی حاصل از جمع آزمون و امتیازات خلاصه نویسی­ها، 14 می­باشد.

9-       غیبت در 2 آزمون پیاپی یا مردودی در 3 آزمون (مطلقاً) موجب حذف از دوره خواهد بود.

 

زمان برگزاری آزمون:

 

 

-         پایان هر فصل.

-     زمان آزمون تجدیدی برای کسانی که عذر موجه داشته باشند: یک­ماه پس از آزمون اصلی.

 

تذکر:

 

-         تفصیل برنامه­ی زمان­بندی طرح در هر بخش پس از ثبت­نام، به اطلاع شرکت­کنندگان محترم می­رسد.

-     سیر مطالعاتی در دو بخش تفسیر و حدیث به صورت مجزّا و مستقل برنامه­ریزی شده است لذا جهت ثبت نام در بخش مورد علاقه، گزینه­ی ثبت نام همان بخش را کلیک نمایید.

 

 

 

 

دانلود دفترچه‌های طرح سیر مطالعاتی تفسیر و حدیث

 

 

 

   دانلود : طرح سیر مطالعاتی حدیث مرکز قرآن و عترت معاونت تهذیب حوزه‌های علمیه           حجم فایل 857 KB
   دانلود : سیر مطالعاتی تفسیر مرکز قرآن و عترت معاونت تهذیب حوزه‌های علمیه           حجم فایل 891 KB