قرآن در کلام امام خمینی(ره)

امام خمینـی (قدس ره)

.

.

 

قرآن، راهنمای مقاصد عالی

هیچ‌جا بهتر از قرآن نیست. هیچ مکتبی بالاتر از قرآن نیست. این قرآن است که هدایت می‌کند ما را به مقاصد عالیه‌ای که در باطن ذاتمان توجه به او هست و خودمان نمی‌دانیم.[1]    

 

قرآن سفرة گستردة الهی

قرآن و کتاب الهی یک سفرة گسترده‌ای است که همه از آن استفاده می‌کنند، منتها هر کس به وضعی استفاده می‌کند و عمدة نظر کتاب الهی و انبیای عظام بر توسعة معرفت است.[2]

      

قرآن تبیان همه چیز

قرآن مجید و سنّت، شامل همة دستورات و احکامی است که بشر برای سعادت و کمال خود اختیاج دارد. در کافی فصلی است به‌عنوان «تمام احتیاجات مردم در کتاب و سنت بیان شده است».[3] و «کتاب» یعنی قران، تبیانُ لکلّ شیء[4] است. روشنگر همه چیز و همة امر است. امام سوگند یاد می کند (طبق روایات) که تمام آنچه ملت احتیاج دارد در کتاب و سنت است و در این شکی نیست.[5]

 

قرآن و سعادت دنیا و آخرت

«قرآن کریم»ی که سعادت همة بشر را بیمه کرده است. «قرآن کریم»ی که هر کس در زیر بیرق او واقع بشود در دنیا و آخرت سعید است.[6] انسان همه چیز است و باید همة احتیاجاتش را قرآن تأمین بکند. انسان یک اعجوبه‌ای است که همة عالم است؛ و قرآن یک اعجوبه‌ای است که ادارة انسان را به همة اقشار می‌کند.[7]          

 

قرآن شامل همة معارف

قرآن مشتمل بر تمام معارف و تمام مایحتاج بشر است.[8]

 

قرآن سازندة تمام مراتب انسان

قرآن هم که کتاب زندة الهی است،‌آن هم آنقدر که دنبال این بوده است که تهذیب کند مردم را، دنبال چیزهای دیگر نبوده است. اصلاً می‌شود گفت که قرآن برای همین مقصد آمده است؛ برای اینکه بشر به این مطلب از همه چیز بیشتر احتیاج داشتند.[9]

 

نزول قرآن، انگیزه بعثت   

قران آیات الهی است و انگیزة بعثت، آوردن این کتاب بزرگ است و تلاوت کردن این کتاب بزرگ و آیة عظیم الهی است. گرچه همة عالم آیات حق تعالی هستند، لکن قرآن کریم فشرده از تمام خلقت و تمام چیزهایی است که در بعثت باید انجام بگیرد. قران یک سفره‌ای است که خدای تبارک و تعالی به وسیلة پیغمبر اکرم(ص) در بین بشر گسترده است.[10]    

         

رسیدن به مقام متقین

كسی كه تفكر و تدبر در معانی قرآن كرد، در قلب آن اثر كند و كم كم به مقام متقین رسد و اگر توفیق الهی شامل حالش شود، از آن مقام نیز بگذرد و هر یك از اعضاء و جوارح و قوای آن، آیه‏ای از آیات الهیه شود و شاید جزوات و جذبات خطابات الهیه او را از خود بیخود كند و حقیقت (اقرا و اصعد) را در همین عالم دریابد تا آن كه كلام را بی‏واسطه از متكلمش بشنود و آنچه در وهم من و تو ناید آن شود. [11]

 

بهره‌برداری همگان از قرآن

انگیزة نزول این کتاب مقدس و انگیزة بعثت نبی اکرم برای این است که این کتاب در دسترس همه قرار بگیرد و همه از او به اندازة سعة وجودی و فکری خودشان استفاده کنند.[12]

 

قرآن برای استفاده همگان

این کتاب و این سفرة گسترده در شرق و غرب و از زمان وحی تا قیامت کتابی است که تمام بشر عامی، فیلسوف، عارف، فقیه، همه از او استفاده می‌کنند.[13]

 

عظمت و استقلال در بکارگیری قرآن

این دستورات خدایی است، این پیام‌های غیبی است که خدای سرفرازی به شما ملت قرآن و پیروان خود فرو فرستاده، آنها را بخوانید و تکرار کنید و در پیرامون آن دقت نمایید و آنها را به‌کار بندید تا استقلال و عظمت شما برگردد و پیروزی و سرفرازی را دوباره در آغوش گیرید، وگرنه راه نیستی و زندگانی سراسر ذلت و خواری را خواهید پیمود و طعمة همة جهانیان خواهید شد.[14]

 

زندگی قرآنی

قرائت قرآن و حاضر بودن قرآن در تمام شئون زندگی انسان از امول لازم است، لکن کافی نیست. قرآن باید در تمام شئون زندگی ما حاضر باشد. [15]

 

کتابی فراگیر

این قرآن است که هدایت می‌کند ما را به مقاصد عالیه‌ای که در باطن ذاتمان توجه به او هست، و خودمان نمی‌دانیم.[16]

این کتاب و این سفره گسترده درشرق و غرب، و از زمان وحی تا قیامت، کتابی است که تمام بشر: عامی، عالم، فیلسوف، عارف، فقیه، همه از او استفاده می‌کنند.[17]

 

انسان‌سازی

قرآن کتاب انسان‌سازی است، کتاب انسان متحرک است، کتاب آدم است و کتابی است که آدمی را باید از این‌جا تا آخر دنیا و تا آخر مراتب، حرکت بدهد.[18]

 

استقرار قرآن در قلب

تلاوت قرآن در واقع زمانی مطلوب است كه در اعماق قلب انسان تأثیر كند و باطن انسان صورت كلام الهی گردد و از مرتبه ملكه به مرتبه تحقق رسد و اشاره به این فرموده آنجا كه می‏فرماید، جوان مؤمن اگر قرائت كند، قرآن در گوشت و خون او وارد شود. و این كنایه از آن است كه صورت قرآن در قلب مستقر و جایگزین گردد به طوری كه خود باطن انسان كلام الله مجید و قرآن حمید گردد به اندازه لیاقت و استعدادش.[19]

 

پناهگاه امن

هر چه در راه خدا بدهیم، و هر چه در راه قرآن بدهیم فخر ماست، افتخار ماست راه حق است. قرآن کریم پناه همه ماست.[20]

 

انس با قرآن

از انس با قرآن کریم، این صحیفة الهی و کتاب هدایت، غفلت نورزند، که مسلمانان هر چه دارند و خواهند داشت در طول تاریخ(گذشته و آینده)، از برکات سرشار این کتاب مقدس است.[21]

 

عمل به قرآن

هر مقداری که شما عمل کردید به قرآن، زیر پرچمش رفتید. پرچم قرآن این نیست که پرچم‌های دیگران هستند، پرچم قرآن عمل به قرآن است. مشکل بزرگ مسلمین این است که قرآن کریم را کنار گذاشته‌اند، و تحت لوای دیگران درآمده‌اند.[22]

 

اهمیت تدریس قرآن

تدریس قرآن در هر رشته‌ای از آن را محطّ نظر به مقصد اعلای خود قرار دهید.[23]

 

نامه محبوب

فرزندم! با قرآن این بزرگ كتاب معرفت آشنا شو، حتی اگر شده با قرائت آن. و راهی از آن به سوی محبوب باز كن و تصور نكنی كه قرائت بدون معرفت اثری ندارد كه این وسوسه شیطان است. آخر، این كتاب از طرف محبوب است برای تو و برای همه كس و نامه محبوب محبوب است اگرچه عاشق و محب مفاد آنرا نداند و با این انگیزه حب محبوب كه كمال مطلوب است به سراغت آید و شاید دستت گیرد.[24]

 

 

گردآورنده:

دفتر قرآن و عترت معاونت تهذیب حوزه‌های علمیه



[1] - قرآن کتاب هدایت ص15 - 15/4/59

[2] - قرآن کتاب هدایت ص15 -29/1/64

[3] . اصول کافی، ج1، ص59-62، کتاب «فصل العلم»، باب الردّ الی الکتاب و السنّة... و جمیع ما یحتاج الناسُ الیهِ، الا و قد جاءَ فیه کتابٌ أو سنّه.

[4] . اشاره است به آیه 89 از سوره نحل: و نزّلنا علیک الکتاب تیاناً لکلّ شیءٍ...؛ و ما ر تو قرآن را فرو فرستادیم، در حالی که روشنگر هر چیز است».

[5] - قرآن کتاب هدایت ص25

[6] - قرآن کتاب هدایت ص 26-19/11/57

[7] - قرآن کتاب هدایت ص 27-11/12/57

[8] - قرآن کتاب هدایت ص 29- 25/1/66

[9] - قرآن کتاب هدایت ص42- 30/10/60

[10] - قرآن کتاب هدایت ص 63-11/3/60

[11]- قرآن‏شناسی از دیدگاه امام خمینی(ره) سایت شهید آوینی

[12] - قرآن کتاب هدایت ص64 – 11/3/60

[13] - قرآن کتاب هدایت ص116 – 11/3/60

[14] - قرآن کتاب هدایت ص189

[15] - قرآن کتاب هدایت ص189 – 21/11/60

[16] - رشحات البحار، کتاب الانسان و الفطرة، ص 30

[17] - صحیفه نور، ج 14، ص 251

[18] - صیفه امام ج 3 ص ۳۴۸ و ۳۴۹

[19]- قرآن‏شناسی از دیدگاه امام خمینی(ره) سایت شهید آوینی

[20] -صحیفه امام ج 11 ص ۵۱۱ تا ۵۱۳

[21] -صحیفه نور ج 8

[22] -صحیفه امام ج 11- 2/10/58

[23] - صحیفه امام،ج20،ص93

[24]- قرآن‏شناسی از دیدگاه امام خمینی(ره) سایت شهید آوینی